Web Tasarım
- Anasayfa
- Web Tasarım
Web Tasarım Sürecini Sitenin Üstleneceği Görevi Tanımlayarak Başlatıyoruz
Bir sitenin ilk taslağını çizmeden önce ona hangi görevi vereceğimizi netleştiriyoruz. Kimi işletme için bu görev telefonun çalmasıdır, kimisi için teklif formunun dolması ya da rezervasyon talebinin gelmesidir. Görevi belirsiz kalan bir web tasarım çalışması, beğenilen ama ne işe yaradığı ölçülemeyen sayfalar üretir. Bu yüzden ilk görüşmede renk tercihinizden önce müşterilerin bugün sizi nasıl bulduğunu ve hangi noktada vazgeçtiğini soruyoruz. Satışın ya da randevunun hangi adımda tıkandığını anlamak, sitenin nereye odaklanacağını gösterir. Örneğin fiyat sorusu yüzünden telefon görüşmelerinin uzadığını fark edersek fiyatlandırma mantığını açıklayan bir bölümü öne alıyoruz. Antalya’da yerli müşterilerin yanında yabancı ziyaretçilere de hizmet veriyorsanız sitenin kaç dilde konuşacağını da bu aşamada kararlaştırıyoruz. Görüşmenin sonunda tek sayfalık bir proje notu hazırlıyoruz. Bu notta sitenin ana görevi, öncelikli ziyaretçi grupları ve başarıyı hangi ölçüyle değerlendireceğimiz açıkça yazılır. Tasarım sırasında fikir ayrılığı çıktığında da bu nota dönüyor, kararı kişisel beğeniye değil hedefe göre veriyoruz.
Proje notu onaylandığında elinizdeki malzemeyi birlikte gözden geçiriyoruz. Eski sitedeki metinler, broşürler, ürün listeleri, fotoğraf arşivi ve müşterilerden gelen yorumlar bu envanterin parçalarıdır. Her birinin hâlâ doğru olup olmadığını, yeni sitede nerede işe yarayacağını ve neyin eksik kaldığını ortak bir tabloya işliyoruz. Hazır malzemenin bir kısmı çoğu zaman eskimiş fiyatlar, değişmiş telefon numaraları ya da artık verilmeyen hizmetler içerir; bunları yeni siteye taşımadan ayıklıyoruz. Eksik malzeme, projeleri en çok geciktiren kalemlerin başında gelir. Bu nedenle kimin neyi hangi sırayla hazırlayacağını en baştan paylaştırıyoruz. Fotoğraf çekimi gerekiyorsa hangi sayfa için ne tür karelere ihtiyaç olduğunu önceden listeliyoruz. Metin yazımını bize bırakırsanız ekibinizle kısa görüşmeler yapıp bilgiyi doğrudan kaynağından alıyoruz. Envanter çıkarmak sıkıcı bir iş gibi görünse de sonradan yaşanacak sürprizlerin çoğunu bu tablo önler. Tasarım aşamasına geçtiğimizde hangi içeriğin hazır, hangisinin yolda olduğunu herkes aynı listeden izler.
Hedef ve malzeme netleşince kapsamı yazılı bir belgeye bağlıyoruz. Hangi sayfaların hazırlanacağı, formların bildirimi kime göndereceği, hangi dillerin ekleneceği ve kaç düzeltme turu öngörüldüğü bu belgenin temel maddeleridir. Belgede ayrıca sizden beklediğimiz onayların sırası ve her onaydan sonra hangi işin başlayacağı yer alır. Takvimi bu sıraya bağladığımız için bir gecikmenin nereden kaynaklandığı her zaman görünür kalır. Farklı ajanslardan web tasarım teklifi topluyorsanız karşılaştırmayı sayfa sayısıyla değil, bu kalemlerle yapmanızı öneriyoruz. Aynı tutarı gösteren iki tekliften birinde metin yazımı bulunurken diğeri yalnızca hazır bir şablonun kurulumunu kapsayabilir. Bizim teklifimizde tek seferlik işler ile her yıl yenilenen kalemler ayrı satırlarda görünür. Kapsam dışında kalan bir fikir ortaya çıktığında onu geri çevirmiyor, sonraki aşamanın listesine not ediyoruz. Böylece ilk yayın gecikmez, yeni istekler de unutulmaz. Kapsam belgesi, iki tarafın aynı şeyi konuştuğundan emin olmamızı sağlayan en sade araçtır.
İçeriği Önce Yazıyor, Sayfa Haritasını Metne Göre Kuruyoruz
Birçok projede önce tasarım çizilir, metin de sonradan hazır kalıplara sığdırılmaya çalışılır. Biz bu sırayı tersine çeviriyor, sayfaların ana metnini yerleşimden önce hazırlıyoruz. Bir hizmeti anlatmak için kaç paragraf gerektiği, hangi soruların yanıt beklediği ve hangi bilginin tabloyla daha kolay anlaşılacağı ancak metin ortaya çıktığında belli olur. Kutuların ölçüsünü içeriğe göre belirlemek, kırpılan cümlelerin ve boş kalan alanların önüne geçer. Metinleri müşterilerinizin gündelik diliyle yazıyoruz. Sektör içinde herkesin bildiği bir kısaltma, siteye ilk kez gelen biri için hiçbir şey ifade etmeyebilir. Her sayfa tek bir temel soruya yanıt verecek biçimde kurgulanır ve metin bu yanıtla açılır. Ayrıntılar, karşılaştırmalar ve sık sorulan sorular bu ilk yanıtın altına yerleşir. Bir hizmetin sınırlarını, kimler için uygun olduğunu ve süreçte müşteriden neler beklendiğini açıkça yazmak, gereksiz soruların çoğunu daha telefona gelmeden yanıtlar. Yayına giren her cümle önce sizin onayınızdan geçer.
Metinler hazırlandıkça site haritası da kendiliğinden şekillenir. Birbirine çok yakın iki konu tek sayfada birleşir, gereğinden fazla yüklenen bir sayfa ise ikiye ayrılır. Ana menüde yalnızca ziyaretçinin en sık aradığı başlıkları tutuyor, geri kalanını alt menüye ya da sayfa sonundaki bağlantılara taşıyoruz. Menü adlarını kurum içi dilden değil, insanların arama kutusuna yazdığı ifadelerden seçiyoruz. Sayfa adreslerini kısa, okunaklı ve içeriği anlatan biçimde belirliyoruz. İç bağlantılar da bu aşamada planlanır; bir hizmet sayfasını okuyan kişiyi ilgili örnek çalışmalara ya da sık sorulan sorulara götüren bağlantıları haritaya işliyoruz. Haritayı size basit bir ağaç şeması olarak sunuyoruz. Hangi sayfadan hangisine geçileceğini ve ziyaretçinin iletişim adımına kaç tıklamada ulaşacağını bu şema üzerinde birlikte kontrol ediyoruz. Harita onaylanmadan görsel tasarıma geçmiyoruz, çünkü sonradan eklenen her sayfa menüyü ve iç bağlantıları baştan düzenlemeyi gerektirir.
Harita onaylandığında her sayfa için renksiz bir kaba taslak hazırlıyoruz. Bu taslakta yalnızca bölümlerin sırası, başlıklar, düğmeler ve görsellerin yerleri görünür. Renk ve yazı karakteri henüz devrede olmadığından konuşma doğrudan bilginin yerleşimine odaklanır. Ziyaretçi sayfayı açtığında ilk ekranda ne görecek, iletişim düğmesi nerede duracak, fiyat ya da teklif bilgisi hangi sırada gelecek gibi sorular burada yanıt bulur. Sizden özellikle bu ilk ekranı değerlendirmenizi istiyoruz, çünkü pek çok ziyaretçi kalıp kalmayacağına sayfanın üst bölümüne bakarak karar verir. Kaba taslakta yapılan bir değişiklik birkaç dakika sürer. Aynı değişiklik renklendirilmiş bir tasarımda saatler alabilir. Bu yüzden web tasarım sürecinin en çok tartışılması gereken adımını bu sade çizimler olarak görüyoruz. Taslakları örnek yazılarla değil gerçek metinlerle doldurduğumuz için uzun bir hizmet adının ya da çok maddeli bir listenin düzeni nasıl zorladığını da erkenden görüyoruz.
Görsel Düzeni Telefonda, Zayıf Bağlantıda, Gerçek Metinle Sınıyoruz
Kaba taslaklar onaylandıktan sonra renk, yazı karakteri ve görsel üslup üzerinde çalışmaya başlıyoruz. Elinizde logo, tabela ya da basılı materyal varsa seçimleri onlardan yola çıkarak yapıyoruz, çünkü müşteri işyerinizde gördüğü markayı ekranda da tanımalıdır. Yine de kâğıtta hoş duran her öğe ekranda aynı etkiyi bırakmaz. İnce bir yazı karakteri küçük ekranda okunmaz hâle gelebilir, açık bir renk güneş altında bakılan telefonda silikleşir. Ana rengi düğmeler ve önemli uyarılar için saklıyor, sayfanın geri kalanında daha sakin tonlar kullanıyoruz. Böylece vurgu yalnızca gereken yerde kalır. Fotoğraflarda ise gerçekçiliği öne alıyoruz; hazır görsel arşivlerindeki tanıdık yüzler yerine kendi mekânınızdan, ekibinizden ve işlerinizden kareler kullanmayı öneriyoruz. Tasarımı önce birkaç örnek sayfa üzerinde sunuyoruz; bunlar genellikle ana sayfa ile en yoğun ziyaret alacak hizmet sayfasıdır. Onayladığınız örnekler, sitenin geri kalanında uygulanacak web tasarım kurallarının kaynağı olur.
Sitenize gelenlerin büyük bölümü sayfayı telefondan, çoğunlukla yolda ya da kısa bir mola sırasında açar. Bu nedenle her sayfayı önce dar ekran için düzenliyor, geniş ekran yerleşimini ardından kuruyoruz. Arama ve mesaj düğmelerini başparmağın rahatça eriştiği yere yerleştiriyor, adres bağlantısının harita uygulamasını açmasını sağlıyoruz. Dokunma alanlarını parmakla rahat seçilebilecek büyüklükte tutuyor, birbirine fazla yakın bağlantıları ayırıyoruz. Formlardan gereksiz alanları çıkarıyor, numara alanına dokunulduğunda doğrudan rakam tuşlarının açılmasını ayarlıyoruz. Geniş ekranda yan yana yer alan iki bilgi kutusu telefonda alt alta sıralanır; hangisinin önce görüneceğini ziyaretçinin önceliğine göre seçiyoruz. Okunabilirlik de bu işin parçasıdır. Yazı boyutunu, satır aralığını ve zeminle metin arasındaki kontrastı gerçek cihazlarda deniyoruz. Görsellere açıklama metni ekliyor, bağlantıların klavyeyle de gezilebilmesine dikkat ediyoruz. Böylece görme ya da el hareketlerinde zorluk yaşayan ziyaretçiler de sitede yollarını kaybetmez.
Sayfa hızı, tasarımın görünmeyen ama en çok hissedilen yüzüdür. Görselleri ekranda kaplayacakları boyuta göre küçültüyor, daha hafif dosya biçimlerine dönüştürüyoruz. İhtiyaç duyulmayan eklentileri ve yazı tipi ağırlıklarını siteye hiç eklemiyoruz. Sayfanın alt kısmındaki görseller, ziyaretçi o bölüme yaklaşınca yüklenir. Hızı yalnızca masaüstünde alınan bir ölçüm puanıyla değerlendirmiyoruz. Siteyi bilerek kısıtlanmış bir mobil bağlantıyla açıyor, ziyaretçinin ilk cümleyi okuyabilmek için ne kadar beklediğini ölçüyoruz. Yüklenme sırasında yerinden kayan düğmeleri de ayrıca yakalıyoruz, çünkü bu kaymalar yanlış yere dokunmaya yol açar. Barındırma paketini sitenin boyutuna ve öngördüğümüz ziyaretçi trafiğine göre seçiyor, sunucunun yanıt süresini de tasarımdan bağımsız olarak izliyoruz. Hız ayarları web tasarım bütçesinde küçük bir kalem gibi görünse de ziyaretçinin sabrını doğrudan belirler. Ölçüm değerlerini teslim belgesine ekliyoruz. İleride sitenin yavaşladığını düşündüğünüzde bu ilk değerler sağlam bir kıyas noktası olur.
Hesap Sahipliğini Size Bırakıyor, Yayından Sonra Bakımı Sürdürüyoruz
Yayın gününden önce siteyi kısa ama titiz bir kontrol listesiyle elden geçiriyoruz. Her formu gerçek bir gönderimle deniyor, bildirimlerin doğru e-posta adresine ulaştığını görüyoruz. Kırık bağlantıları, eksik sayfa başlıklarını ve boş kalmış açıklama alanlarını tek tek tespit ediyoruz. Arama motorları için site haritasını oluşturuyor, ziyaret ölçüm aracını ve arama konsolu kaydını kuruyoruz. Site haritasını bildirdikten sonra sayfaların dizine eklenme durumunu ilk haftalarda düzenli olarak kontrol ediyoruz. Yeni siteniz eski bir sitenin yerini alıyorsa eski sayfa adreslerinin listesini çıkarıyor, her birini içerikçe en yakın yeni sayfaya kalıcı yönlendirmeyle bağlıyoruz. Bu adım atlanırsa eski adreslere verilmiş bağlantılar hata sayfasına düşer ve arama sonuçlarında emekle kazanılmış görünürlük kaybolabilir. Yayını mümkünse ziyaretin en sakin olduğu saatlere planlıyoruz. Yayının ardından gelen ilk geri bildirimleri ve hata kayıtlarını yakından izliyor, küçük düzeltmeleri bekletmeden yapıyoruz.
Sitenin sahibi sizsiniz ve bunun kâğıt üzerinde de böyle görünmesini önemsiyoruz. Alan adı, barındırma hesabı, yönetim paneli ve ölçüm araçları işletmeniz adına ya da sizin erişebildiğiniz bir hesap altında açılır. Teslimde bütün hesapları ve yenileme tarihlerini gösteren bir liste bırakıyoruz. Bu listeyi yalnızca size değil, işletmenizde bu işten sorumlu olacak ikinci bir kişiye de vermenizi öneriyoruz. Bir gün başka bir ekiple çalışmak isterseniz sitenizi taşımak için kimseden izin beklemezsiniz. Görüştüğümüz işletmelerden sık duyduğumuz bir sorun, eski siteye yalnızca bir zamanlar çalışılan kişinin erişebilmesidir. Bu durumu baştan önlemek, işin en az göze çarpan ama en kalıcı kazancıdır. Teslim günü yönetim paneli için uygulamalı bir kullanım oturumu da yapıyoruz. Yeni bir kampanya duyurusu, mevsime göre değişen bir fotoğraf ya da tatil günlerindeki çalışma düzeni gibi sık yapılan güncellemeleri ekibinizden biriyle, onun bilgisayarında birlikte deniyoruz.
Yayından sonraki aylar, sitenin gerçekten işe yarayıp yaramadığını gösterir. Altyapı ve eklenti güncellemelerini önce yedek alarak, gerekirse bir deneme kopyasında sınayarak yapıyoruz. Güncellemelerin ardından formların, rezervasyon ya da ödeme adımlarının hâlâ çalıştığını yeniden deniyoruz. Yedeklerin sunucudan ayrı bir yerde saklanmasını ve ara sıra geri yüklenerek denenmesini bakımın olağan parçası sayıyoruz. Güvenlik sertifikasının ve alan adının yenileme tarihlerini de takvime işliyoruz. Ziyaret verilerine belirli aralıklarla bakıp hangi sayfaların ilgi gördüğünü, hangi formların yarıda bırakıldığını sizinle paylaşıyoruz. Bu veriler, bir sonraki düzenlemenin nereye yapılacağını tahmine bırakmaz. Antalya’da işinizin yoğun ve sakin dönemleri belirginse büyük değişiklikleri sakin döneme bırakmayı öneriyoruz. Bakım anlaşması yapmak istemezseniz de hangi kontrolün hangi aralıkla yapılması gerektiğini yazılı bir listeyle size bırakıyoruz. Bir sitenin asıl değeri yayından sonraki düzenli bakımla ortaya çıkar; web tasarım işini bu yüzden teslim tarihiyle kapanan bir dosya olarak görmüyoruz.
Web Tasarım Hakkında Sık Sorulan Sorular
Web tasarım projesi ne kadar sürer?
Süre; sayfa sayısına, içeriğin hazır olup olmadığına, istenen özel işlevlere ve onay temposuna göre değişir. Görev sahipleri ve kapsam netleştiğinde gerçekçi bir takvim çıkarır, ilerledikçe bunu birlikte güncelleriz. Belirsiz bırakılan içerik ya da geciken onaylar süreyi en çok etkileyen kalemlerdir.
Mobil uyum ayrıca mı planlanır?
Hayır, sonradan eklenen bir katman değildir. Bilgi sırası, düğmeler, görseller ve formlar ilk karardan itibaren telefon ekranıyla birlikte düşünülür. Küçük ekran baştan sürecin merkezindedir; masaüstü görünüm bunun üzerine genişletilir.
İçerikleri sonradan kendimiz güncelleyebilir miyiz?
Evet. Yönetim paneli, teknik bilgi gerektirmeden günlük işleri yapabilmeniz için hazırlanır. Teslimde güncelleme akışını uygulamalı gösterir, sık kullanacağınız alanları birlikte deneriz. Böylece küçük değişiklikler için dışarıya bağımlı kalmazsınız.
Alan adı ve barındırma kimin hesabında olur?
Hesap sahipliği teklif ve teslim planında açıkça belirtilir. Erişimlerin işletmenin kendi adına durması esastır; parola ve yetkilerin sizde kalması, ileride bağımsız hareket edebilmeniz açısından önemlidir. Gerekli teknik belgeler de teslim sırasında aktarılır.
Mevcut sitemizdeki adresler korunur mu?
Uygun bir yönlendirme planıyla değer taşıyan bağlantılar korunur. Eski ve yeni sayfa listeleri yayından önce karşılaştırılır; karşılıksız kalan adres bırakılmadan geçiş tamamlanır. Böylece birikmiş görünürlük taşınma sırasında geriye düşmez.
Web tasarım fiyatı nasıl belirlenir?
Fiyat tek başına sayfa sayısıyla değil, harcanan toplam emekle ilişkilidir. Metin, görsel, veri aktarımı, özel işlevler, test, eğitim ve destek kapsamı birlikte değerlendirilir. Antalya’da faaliyet gösteren bir işletmenin gerçek ihtiyacına göre kapsam şeffaf biçimde çıkarılır ve baştan paylaşılır.
